(1/100204588)

پرسش: آيا انسان در برزخ همچنان عبادت خداوند را انجام مىدهد؟

 

پاسخ:

در برزخ و آخرت، تكليف نيست، لكن اهل بهشت خودشان دوست دارند عبادت كنند. چون عبادت يعني خلوت با خدا، و براي اهل بهشت، خلوت با صاحب بهشت، خيلي لذّت بخش تر از خود بهشت است. در روايات آمده كه حور العين از دست فرد بهشتي به خدا شكايت مي كند كه خدايا، تو مرا براي اين فرد آفريده اي ولي او چنان مشغول تو شده است كه مرا از ياد برده است.

حتّي در دنيا نيز اگر كسي حقيقت عبادت را درك كرده باشد، آن را از هر لذّتي بالاتر مي يابد. نزديكان آية الله بهجت گفته اند كه آن بزرگوار حتّي در زمان كهولت سنّ، در طول شبانه روز، حدود 11 تا 12 ساعت مشغول عبادت بوده اند. فرزندشان گفته است: ايشان بعد از نماز شديداً خسته مي شدند، لذا خواستيم كه مقداري از نمازشان كم كنند، امّا قبول نكردند و فرمودند: اگر سلاطين جهان مي دانستند كه چه لذّتي در نماز است، همه ي لذايذ را ترك مي كردند.

باز از شاگردان آقا سيّد علي قاضي، استاد عرفان آية الله بهجت، نقل نموده ايد كه آقا سيّد علي قاضي ـ قدّس سرّه ـ گفته اند: من از اين نگرانم كه در بهشت نگذارند نماز بخوانم.

ميرزا جواد ملكي تبريزي ـ قدّس سرّه ـ نماز صبحشان از اذان صبح شروع مي شد و ده دقيقه مانده به طلوع خورشيد تمام مي شد؛ يعني دو ركعت نماز را حدود يك و نيم ساعت طول مي دادند. علّامه حسن زاده آملي فرموده اند: برخي شبها را به يك ركوع يا به يك سجده به سر مي آوردم. و كساني را ديدند كه در پشت بام حرم امام رضا(ع) اوّل شب به ركوع رفته بودند و تا آخر شب در ركوع بوده اند، به نحوي كه بر پشتشان مثلاً اندازه يك وجب برف نشسته بود. يا گفته اند كه برخي ها در اطراف حرم علوي، در قنوت نماز وترشان، دعاي ابوحمزه ي ثمالي را مي خواندند، كه حدود دو ساعت طول مي كشد.

چنين كارهايي به نحو مستمرّ ممكن نيست مگر زماني كه شخص از آن حالي كه دارد، لذّت ببرد.

بلكه در مواردي ممكن است عارفي تا چندين روز بي وقفه در حال عبادت باشد بي آنكه بخورد و بخوابد و بنوشد.

گويند روزي آقا سيّد علي قاضي در كلاس درسشان نامه اي از آية الله بهجت خوانده بودند كه از ايشان به اين مضمون پرسيده بودند كه : اگر كسي سه در اين جهان نبوده باشد، تكليف نمازهاي يوميّه ي او چه مي شود؟

آقاي قاضي بعد از خواندن اين سوال فرموده بودند: آن كسي كه سه روز در اين جهان نبوده، خود آقا محمّد تقي (بهجت) است.

عارف گاه در حال عبادت، چنان غرق جمال يار مي شود كه ديگر از هيچ چيزي خبردار نمي شود، و اين حال ممكن است از يك ثانيه تا يك عمر طول بكشد. برخي عرفا هستند كه بدنشان به تدبير الهي در بين مردم زندگي مي كند در حالي خود او از بدنش خبر ندارد. از بابا فرج تبريزي پرسيدند: دنيا چيست؟ گفت: « فرج تا كه ديده بگشادست ــ چشم او بر جهان نيفتاده است.» يعني من اصلاً در دنيا نيستم كه بدانم دنيا چيست. اين گونه افراد را مجذوب گويند. اميرمؤمنان(ع) در وصف اين گونه افراد فرمودند: « صَحِبُوا الدُّنْيَا بِأَبْدَانٍ أَرْوَاحُهَا مُعَلَّقَةٌ بِالْمَحَلِّ الْأَعْلَى ـــ دنيا را همراهي نمودند با بدنهايي كه ارواحشان به محلّ اعلي (مقام قرب خدا) پيوسته است.»