(8/100122726)- 

پرسشچند آيه در مورد وعده هاي بهشتي مختص زنان ذکر کنيد؟ (دانشجو اعتقاد دارد که در قرآن فقط براي مردان وعده هاي بهشتي ذکر کرده)

پاسخ:
چنین اعتقادی ناشی از ناآشنایی به ادبیّات عرب می باشد. این گونه افراد خیال کرده اند هر جا از لفظ مذکّر استفاده شده، مخاطب آن حتماً جنس مذکّر است؛ حال آنکه چنین نیست. چون:
اوّلاً در زبان عربی، مذکّر مجازی نیز وجود دارد.مثلاً خورشید را مؤنث به کار می برند، حال آنکه جنسیّت ندارد. یا برای خدا لفظ مذکّر به کار می رود حال آنکه جنسیّت ندارد. یا برای بهشت ( جنّة) لفظ مؤنّث به کار می رود حال آنکه جنسیّت ندارد.
ثانیاً در بسیاری از موارد، بسته به ظاهر لفظ ، ضمائرو افعال مناسب با آن استفاده می شود. مثلاً از آنجا که لفظ انسان، ظاهری مذکّر دارد، ضمائر راجع به آن نیز مذکّر به کار می روند؛ یا با الفاظ مذکّر مورد خطاب قرار می گیرد. و از آنجا که لفظ جماعة ظاهری مؤنث دارد، ضمایرو خطابات راجع به آن نیز مؤنث به کار می روند.
ثالثاً طبق قاعده ی تغلیب هر گاه مرجع ضمیر، گروهی مرکّب از مذکّر و مؤنث باشد، الفاظ مربوط به آن به صورت مذکّر به کار می روند. مثلاً اگر در محلّی چند زن و چند مرد باشند، شخص وارد بر آنها می گوید: سلام علیکم. یا کسی که گروهی مومنین و مومنات را خطاب می کند، می گوید: ایّها المومنون. این قاعده ی رایجی است در زبان عربی، که غفلت از آن می تواند افراد را گرفتار مغالطه در فهم کند.
بنا بر این مقدّمه عرض می شود: مخاطب درآیات مربوط به بهشت، انسان است نه مرد یا زن. چون نه مرد بهشت می رود و نه زن؛ بلکه انسان است که بهشت می رود. نه مرد بودن فضیلت است نه زن بودن، بلکه انسان بودن است که شخص را لایق بهشت می کند. الفاظ مذکّر این آیات نیز یا به این سبب می باشد که واژه ی انسان، ظاهر مذکّر دارد؛ یا از باب تغلیب ادبی است. همچنین از آنجا که مومنان مرکّب از زنان و مردان می باشند، تعبیر « الذین آمنوا» و امثال از باب تغلیب بوده شامل هر دو جنس انسان است.
تنها نعمت بهشتی که ممکن است گفته شود اختصاص به مردان بهشتی دارد، حورالعین می باشد؛ که آن نیز بین مفسّرین اختلافی است؛ و برخی از مفسّرین قائل شده اند که حورالعین، هم جنس مرد دارد هم جنس زن. مؤنث بودن لفظ حورالعین را نمی توان دلیل کافی برای جنس مؤنث بودن آنها گرفت. چون این عنوان مثل عنوان « آیة الله العظمی » است که ظاهراً مؤنّث است ولی برای فقیهانی استعمال می شود که مرد می باشند.
لفظ زوج و ازواج هم که در برخی آیات مربوط به بهشت به کار رفته اند، هم به مرد اطلاق می شوند هم به زن. چون لفظ زوجه در ادبیّات عرب، لفظ غیر فصیح می باشد. از اینرو این لفظ در قرآن کریم ـ که کلام فصیح می باشد ـ وارد نگشته است. در لغت فصیح، زوج به همان معنایی به کار می رود که لفظ همسر در فارسی استعمال می شود؛ یعنی مرد، زوج زن است و زن نیز زوج مرد می باشد.