(76/100129192)

پرسش:سرنوشت شيطان چه مي شود؟

 

پاسخ:

طبق برخی احادیث، ابلیس تا زمان ظهور امام زمان(ع) زنده خواهد بود؛ و بعد از آن توسّط امام عصر(ع) کشته شده و به جهنّم برزخی واصل خواهد شد؛ و در آخرت نیز در جهنّم اخروی خواهد بود.

در سوره ص می خوانیم:

« قالَ يا إِبْليسُ ما مَنَعَكَ أَنْ تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالينَ (75) قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَني‏ مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طينٍ (76) قالَ فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجيمٌ (77) وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتي‏ إِلى‏ يَوْمِ الدِّينِ (78) قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْني‏ إِلى‏ يَوْمِ يُبْعَثُونَ (79) قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرينَ (80) إِلى‏ يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ (81) قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعينَ (82) إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ (83) قالَ فَالْحَقُّ وَ الْحَقَّ أَقُولُ (84) لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَ مِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعين‏ ــــــ گفت: « اى ابليس! چه چيز مانع تو شد تا بر مخلوقى كه با قدرت خود او را آفريدم سجده كنى؟! آيا تكبّر كردى يا از برترينها بودى؟! »(75) گفت: « من از او بهترم؛ مرا از آتش آفريده‏اى و او را از گل.» (76) فرمود: « از آن خارج شو، كه تو رانده شده ای! (77) و مسلّماً لعنت من بر تو خواهد بود تا روز قيامت (78) گفت: « پروردگارا! مرا تا روزى كه خلائق برانگيخته مى‏شوند مهلت ده!» (79) فرمود: « تو از مهلت داده‏شدگانى، (80) تا روز و زمان معيّن. » (81) گفت: « به عزّتت سوگند، همه آنان را گمراه خواهم كرد، (82) مگر بندگان خالص تو را از ميان آنها!» (83) فرمود: « به حق سوگند، و حقّ مى‏گويم، (84) كه جهنّم را از تو و هر كدام از آنان كه از تو پيروى كند، پر خواهم كرد.» »

در این آیات دو مطلب مربوط به سوال حضرت عالی موجود است. اوّل اینکه ابلیس در نهایت وارد جهنّم خواهد شد همراه با پیروانش. دوم اینکه او تا زمان معیّنی زنده خواهد بود. خود ابلیس از خدا خواست که تا قیامت زنده باشد؛ امّا خداوند متعال خواسته ی او را اجابت نکرد و فرمود: تو تنها تا روز معلوم و معیّنی مهلت داده می شوی. امّا آن روز معیّن (یوم الوقت المعلوم) کدام است؟

امام رضا (ع) در حدیثی این آیه را معنی نموده و فرمودند که آن روز، روز ظهور امام زمان (ع) می باشد. حضرتش فرمودند: « لَا دِينَ لِمَنْ لَا وَرَعَ لَهُ وَ لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا تَقِيَّةَ لَهُ وَ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ وَ أَعْمَلُكُمْ بِالتَّقِيَّةِ فَقِيلَ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى مَتَى قَالَ « إِلى‏ يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ » وَ هُوَ يَوْمَ خُرُوجِ قَائِمِنَا فَمَنْ تَرَكَ التَّقِيَّةَ قَبْلَ خُرُوجِ قَائِمِنَا فَلَيْسَ مِنَّا فَقِيلَ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ مَنِ الْقَائِمُ مِنْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ قَالَ الرَّابِعُ مِنْ وُلْدِي ابْنُ سَيِّدَةِ الْإِمَاءِ يُطَهِّرُ اللَّهُ بِهِ الْأَرْضَ مِنْ كُلِّ جَوْرٍ وَ يُقَدِّسُهَا مِنْ كُلِّ ظُلْمٍ وَ هُوَ الَّذِي يَشُكُّ النَّاسُ فِي وِلَادَتِهِ وَ هُوَ صَاحِبُ الْغَيْبَةِ قَبْلَ خُرُوجِهِ فَإِذَا خَرَجَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِهِ وَ وُضِعَ مِيزَانُ الْعَدْلِ بَيْنَ النَّاسِ فَلَا يَظْلِمُ أَحَدٌ أَحَداً وَ هُوَ الَّذِي تُطْوَى لَهُ الْأَرْضُ وَ لَا يَكُونُ لَهُ ظِلٌّ وَ هُوَ الَّذِي يُنَادِي مُنَادٍ مِنَ السَّمَاءِ بِاسْمِهِ يَسْمَعُهُ جَمِيعُ أَهْلِ‏ الْأَرْضِ بِالدُّعَاءِ إِلَيْهِ أَلَا إِنَّ حُجَّةَ اللَّهِ قَدْ ظَهَرَ عِنْدَ بَيْتِ اللَّهِ فَاتَّبِعُوهُ فَإِنَّ الْحَقَّ مَعَهُ وَ فِيهِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِين‏ ــــ دين ندارد كسى كه ورع ندارد، ايمان ندارد كسى كه تقيّه نمی كند، گراميترين شما در نزد خدا آن كس است كه تقوايش بيشتر باشد و تقيه را مورد عمل قرار دهد. خدمت حضرت عرض كردند: يا ابن رسول اللَّه! تا كدام وقت بايد تقيه كرد؟ فرمود تا روزی معيّن (یوم الوقت المعلوم) كه آن، همان روز خروج قائم ما است، و هر كس قبل از خروج قائم ما تقيّه را ترك كند از ما نخواهد بود. خدمت حضرت عرض شد: يا ابن رسول اللَّه! قائم از اهل بيت شما كدام است؟ فرمودند: چهارمين نفر از فرزندان من كه از سيده ی كنيزان متولد خواهد شد و خدا به وسيله او زمين را از هر ظلم و جنايتى پاك می كند، و قائم همان كس است كه مردم در ولادتش شکّ می کنند و قبل از خروجش مدتى در غيبت خواهد ماند، هنگامى كه از پشت پرده غيبت بيرون گردد زمين را به نورش روشن مى‏کند و بساط عدل و داد را در ميان مردم خواهد افكند، قائم همان است كه زمين براى او در هم مى‏پيچد و برای او سايه نیست. او همان است كه در موقع خروجش از آسمان فرياد می زنند و وى را به جهانيان معرفى می كنند و ظهور او را در مكّه معظمه به مردم بشارت می دهند و اين آيه شريفه در اين مورد صادق است كه: و إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْناقُهُمْ لَها خاضِعِينَ » ( إعلام الورى بأعلام الهدى، ص 435)