(20/100124862)- 

پرسشآيا وقتي پيامبر به معراج رفتند بهشت وجهنم اخروي را ديدند يا برزخي و اگر اخروي بوده است چگونه افرادي گناه كار را در جهنم ديده اند مگر كسي به جهنم رفته است؟

پاسخ:
آن حضرت هر دو بهشت و جهنّم را مشاهده فرمودند. هر که در این دنیا عملی را انجام می دهد ، در همان لحظه باطن عمل او صورت برزخی عمل است و باطن باطن عمل او صورت اخروی عمل اوست. اگر کسی خود ملکوتی (برزخی) گشت باطن اعمال افراد را خواهد دید ؛ و اگر به تجرّد تامّ جبروتی رسید صورت جبروتی و اخروی اعمال را هم مشاهده خواهد نمود. در روز قیامت کسی به بهشت یا جهنّم نمی رود ، بلکه در آن روز پرده ها برداشته می شوند و حقیقت روشن می گردد ؛ و معلوم می شود که چه کسی در جهنّم بوده و چه کسی در بهشت ؛ کما اینکه هنگام مرگ پرده برداشته می شود تا هر کسی جایگاه برزخی خود را شهود نماید ؛ از این  رو مرگ را قیامت صغری نیز می گویند.