(1/100124831)- 

پرسش:آيا هر موجودي (خداوند موجود نيست بلکه وجود است) حيات و شعور و نفس دارد؟ آيا موجودي وجود دارد که حيات داشته باشد و به اندازه حيات خود شعور نداشته و فاقد نفس باشد؟ آيا ملائکه هم نفس دارند؟ آيا آيه کل نفس ذائقه الموت شامل ملائکه هم مي شود؟

پاسخ:
ـ حیات از اوصاف ذاتی وجود می باشد ، لذا هر جا وجود حضور دارد ، حیات نیز حضور دارد. کما اینکه علم و اختیار نیز از اوصاف ذاتی وجود می باشند.
ـ نفس ، در اصطلاح علوم عقلی ، آن موجود مجرَدی است که ذاتاً مجرَد و در مقام فعل تعلَق به مادَه داشته باشد. لذا ملائک عقل خالصند و نفس ندارند ؛ چون مادَی نیستند.
ـ در آیه ی کل نفس ذائقه الموت منظور از نفس هویَت و موجودیَت است ، نه نفس به اصطلاح فلسفی ؛ لذا نفس به این معنا را خداوند متعال در مورد خود نیز به کار برده است ؛ آنجا که فرمود: يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَه‏ (آل‏عمران:28) و فرمود: قُلْ لِلَّهِ كَتَبَ عَلى‏ نَفْسِهِ الرَّحْمَة (الأنعام:12). لذا هر چه غیر از خدا نفسیَت و هویَتی استقلالی برای خود می بیند محکوم به فناء فی الله می باشد ، جز وجه الله که در برابر خدا ، خودی برای خود نمی بیند. لذا فرمود: كُلُّ شَيْ‏ءٍ هالِكٌ إِلاَّ وَجْهَهُ ـــ هر چیزی هلاک شونده است جز وجه او (القصص:88) و اهل بیت (ع) فرمودند: نحن وجه الله . پس جز حقیقت نوری انسان کامل هر موجودی به هنگام قیامت کبری و بعد از آن به فناء خواهد رسید و بعد از آن از مقام فنا خارج گشته در محشر حاضر می شوند.در روایات نیز تصریح شده که ملائک هم مرگی متناسب با خود را خواهند داشت ؛ بلکه حتَی خود مرگ نیز مرگی در شأن خویش خواهد داشت ؛ که همان فناء از فناست.