(2/100122808)-   

پرسش:در سوره مريم آمده است که در روز قيامت همه انسانها چه نيکوکار و چه بدکار در ابتدا وارد آتش جهنم مي شوند، منظور از اين کار چيست؟

پاسخ

1ـ از نظر لغتورود در اصل به معناى دنبال آب رفتن است‏ ؛ سپس در غير آن به كار رفته است. اهل لغت گفته اند ورود با دخول فرق دارد ؛ ورود به معنی کنار چیزی قرار گرفتن است برای دخول به آن ؛ مثلاً اگر کسی گفت: داخل شهر شدم ، معنایش این است که الآن دورن شهر هستم ؛ امّا اگر گفت: وارد شهر شدم ، یعنی در ورودی شهر قرار دارم و هنوز به داخل آن نرفته ام. دروازه ی شهر و در خانه را هم به همین سبب ورودی می گویند.
پس معنی وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلاَّ وارِدُها كانَ عَلى‏ رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا ؛ ثُمَّ نُنَجِّي الَّذينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمينَ فيها جِثِيًّا این است که همه ی مردم بی استثنا در ورودی جهنّم قرار می گیرند و آنگاه خداوند عدّه ای را در آن می اندازد و عدّه ای دیگر را نجات می دهد.
ورودی جهنّم همان پل صراط است که همه از آن گذر می کنند و پل صراط از بالای جهنّم گذر می کند ؛ پس عدّه ای از آن سقوط می کنند و اهل بهشت از آن گذر می کنند.
براي معني ذكر شده شواهد ديگري نيز وجود دارد، از جمله در حديثي از امام صادق (ع) آمده، كه در تفسير آيه فرمودند: اما تسمع الرجل يقول: ورودنا ماء بني فلان، فهو الورود و لم يدخله ــــ آيا نمي شنوي كه شخص مي گويد: ما وارد آب فلان طائفه شديم ؛ اين ورود است در حالي كه داخل آب نشده است. (تفسير برهان ج3 ص 20) آیه 68 مریم نیز مؤیّد این معناست که ابتدا مردم در کنار جهنّمند و آنگاه برخی در آن داخل می شوند. فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا ـــــ سوگند به پروردگارت كه همه آنها را همراه با شياطين در قيامت جمع مى‏كنيم؛ سپس همه را ، در حالى كه به زانو درآمده‏اند ، گرداگرد جهنم حاضر مى‏سازيم.
2ـ تفسير دومي که براي این آيه شريفه ذكر شده این است كه ورود در اينجا به معني دخول است يعني همه انسانها بدون استثناء، وارد جهنم مي شوند ؛ ولی دوزخ بر نيكان سرد و سالم خواهد بود همانگونه كه آتش نمرود بر حضرت ابراهيم (ع) تاثيري نداشت. (تفسير نورالثقلين ج 3 ص 353 روايت 132)

براي معني دوم هم شواهدي ذكر شده است که قابل تأمّل می باشد.البته این دو قوق با یکدیگر قابل جمع نیز می باشند.
3ـ قول سوم ، تفسیر انفسی برخی عرفاست که فرموده اند: مراد از جهنّم همان دنیای مذموم قرآن و روایات است که همگان بی استثنا در این عالم مادّه وارد آن می شوند ؛ امّا اهل تقوا خود را به آن آلوده نمی کنند ولی دیگران آلوده ی آن می شوند. آنگاه همین حقیقت در عالم آخرت تجسّم می یابد و اهل تقوا همانگونه که در دنیا آلوده ی هوی و هوس نشده اند ، از جهنّم و پل صراط ـ از بالای جهنّم می گذرد ـ نیز به سلامت عبور می کنند ؛ ولی غیر آنها به مقداری که در دنیا آلوده به نفسانیّات شده اند ، در جهنّم نیز گرفتار می شوند.
4ـ همچنین در روایات آمده که: مَا مِنْ آدَمِيٍّ إِلَّا وَ لَهُ حَظٌّ مِنَ النَّارِ وَ حَظُّ الْمُؤْمِنِ الْحُمَّى‏ ـــ هیچ کسی نیست مگر اینکه نصیبی از آتش دارد و سهم مؤمن از آن، تب نمودن است. (بحار الأنوار، ج‏59 ،ص106) ؛ یعنی مؤمن بابت گناهان صغیره ای که از او سر می زند ، در همین دنیا دچار بیماری یا امثال آن می شود و این عذاب اوست. لذا فرمودند: حُمَّى لَيْلَةٍ تُكَفِّرُ خَطَايَا سَنَةٍ مُجَرَّمَةٍ ـــ تب یک شب می پوشاند خطایای یک سال گناه آلود را(بحار الأنوار، ج‏59 ،ص106)  
سخن آخر اینکه همه ی این اقوال با همدیگر قابل جمع می باشند و در واقع هر کدام از زاویه ای خاصّ به بیان یک حقیقت نگریسته اند.