(52/100111891)- 

پرسشوقتي آدم مي ميره از برزخ تا قيامت آدم حوصلش سر نميره توي برزخ؟

پاسخ:

اهل برزخ بر سه گونه اند: برخی که کافر محضند ( آگاهانه کفر را برگزیده اند) اهل جهنّم برزخی می باشند ؛ اینها فراتر از سر رفتن حوصله صبح و شب در عذابند. النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ  ـــــــ  عذاب آنها آتش است كه هر صبح و شام بر آن عرضه مى‏شوند؛ و روزى كه قيامت برپا شود(مى‏فرمايد:) آل فرعون را در سخت‏ترين عذابها وارد كنيد! (غافر:46)

گروه دوم مومنین محضند که ایمان آگاهانه دارند و مبرّا از گناه بوده یا گناهانشان اندک می باشد ؛ به نحوی که با سختی جان دادن یا فشار قبر یا وحشت سوال قبر پاک می شوند. اینها نیز در بهشت برزخی جای می گیرند و با دیگر مومنان مأنوس می شوند و  از نعمات بهشت و مصاحبت نیکان لذّت می برند. بهشت اینها هیچگاه ثابت نیست و بسته به درجه ی وجودی شخص در حال نو شدن است ؛ به این معنی که اهل بهشت همواره در حال سیر به عمق و باطن هستی می باشند و نعمات بهشتی هر آن برای آنها تازه تر و لذّت بخشتر می شود. البته اصل نعمات عوض نمی شود بلکه باطن نعمات آن به آن بر اهل بهشت ظاهر می شود. لذا خبری از سر رفتن حوصله و خستگی و دلزدگی در بهشت نیست ؛ چون تمام این امور ناشی از رکود و خمودی می باشند که اهل بهشت از آن منزّه می باشند. در بهشت اخروی نیز همین سیر به سمت باطن عالم همواره وجود خواهد داشت. وَ بَشِّرِ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً وَ لَهُمْ فيها أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ وَ هُمْ فيها خالِدُونَ  ـــــــــ   و كسانى را كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند نويد ده كه برايشان باغ‏هايى است كه از پاى درختانش نهرها جارى است، هر بار كه ميوه‏اى از آن روزيشان گردد، گويند: اين همان است كه قبلا روزيمان شده و براى آنان همانند آن آورده شود و آن جا آنها را همسران پاكيزه‏اى است و در آن جاودانند. (البقرة:25)

امّا گروه سوم کسانی هستند که بین دو گروه سابق قرار دارند که بنا به برخی روایات به حال خود رها می شوند و طبق برخی روایات دیگر برخی از آنها نیز بهشتها یا جهنّمهای خاصّ خود را دارند و چه بسا زندگی برزخی آنها نیز مثل دنیا آمیزه ای از خوشی و ناخوشی باشد. اینها همانگونه که در دنیا اهل غفلت و بی خبری بوده اند و به فکر گذر عمر نبوده اند ، در برزخ نیز نوعی حالت غفلت دارند و چندان به نحوه ی گذر حیات خویش توجّه ندارند. حتّی بسیاری از آنها تا مدّتها خبردار نمی شوند که وارد عالم برزخ شده اند. و بعید نیست که آنان در حالت خواب گونه بمانند ؛ و مشاهدات برزخی خود را همانند خواب دیدن تلقّی کنند. اینها وقتی در آخرت برانگیخته می شوند ، چنان خواهند بود که گویی از خوابی کوتاه بیدار شده اند. همان گونه که اصحاب کهف خواب سیصد ساله ی خود را یک روز یا بخشی از یک روز می پنداشتند یا حضرت عزیر (ع) مرگ صد ساله ی خود را خواب یک روزه یا کمتر می پنداشت. وَ كَذلِكَ بَعَثْناهُمْ لِيَتَسائَلُوا بَيْنَهُمْ قالَ قائِلٌ مِنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْم‏ ــــــ اين گونه آنها (اصحاب کهف) را برانگيختيم تا از يكديگر سؤال كنند؛ يكى از آنها گفت: چه مدّت خوابيديد؟! گفتند: يك روز، يا بخشى از يك روز (الكهف:19) ؛ أَوْ كَالَّذي مَرَّ عَلى‏ قَرْيَةٍ وَ هِيَ خاوِيَةٌ عَلى‏ عُرُوشِها قالَ أَنَّى يُحْيي‏ هذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِها فَأَماتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قالَ كَمْ لَبِثْتَ قالَ لَبِثْتُ يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عام‏ ـــــــــ يا همانند كسى كه از كنار يك آبادى عبور كرد، در حالى كه ديوارهاى آن، به روى سقفها فرو ريخته بود ، گفت: چگونه خدا اينها را پس از مرگ، زنده مى‏كند؟! (در اين هنگام،) خدا او را يكصد سال ميراند؛ سپس زنده كرد؛ و به او گفت: چقدر درنگ كردى؟ گفت: يك روز؛ يا بخشى از يك روز. فرمود: نه، بلكه يكصد سال درنگ كردى (البقرة:259).

البته اصحاب کهف و حضرت عزیر (ع) جزء گروه دوم می باشند ؛ لکن از آنجا که مرگ آنها مرگ دائمی نبود ، مراحلی چون فشار قبر و سوال قبر و امثال آن را نگذرانده بودند و مانند متوسّطین با آنها رفتار شده بود.

اینجا شاید برخی اشکال کنند که چگونه ممکن است مدّت صد سال یا سیصد سال به اندازه ی یک روز  به نظر برسد؟ پاسخ این است که در عالم برزخ زمان وجود ندارد ؛ زمان از ویژگیهای موجود مادّی است. لذا اینکه اینها گفتند: یک روز یا بخشی از یک روز درنگ داشتیم ، از باب حدس زمان و نسبت به زمان دنیایی بود. بنا بر این ، از موقع ورود به برزخ تا برپایی قیامت ، هیچ زمان حقیقی بر اهل برزخ نمی گذرد.

برای مطالعه بیشتر رجوع بفرمایید به کتاب معاد یا بازگشت بسوی خدا ، تالیف استاد محمّد شجاعی