(11/100106691)- 

پرسش: چرا حوريان و خادمان بهشت، بدون مواجهه با گناهان و تهذيب نفس و امتحان پس دادن، بهشت نصيبشان شد؟

پاسخ:

1ـ حوریان و خادمان بهشت ، اگر چه ـ طبق مفاد آیات و روایات ـ ظاهری انسان گونه دارند ولی در حقیقت انسان نبوده مانند ملائک موجوداتی مجرّد و غیر مادّی هستند. لذا مثل ملائک شأنیّت تکلیف را هم ندارند. تکلیف برای ترقّی و کمال یافتن است ؛ و استکمال چیزی نیست جز شکوفا نمودن استعدادها و بالفعل نمودن بالقوّه ها ؛ و لازمه ی وجود قوّه و استعداد ، از نظر فلسفی ، مادّه است. لذا موجود غیر مادّی فاقد هر گونه حالت بالقوّه و استعداد تغییر و تکامل است ؛ از این رو استکمال نیز برای او معنی ندارد ؛ و چون استکمال ندارد تکلیف هم در موردش بی معنی است. و البته این امر مختصّ حوریان و خادمان و دیگر نعمات بهشت نیست بلکه تمام موجودات مجرّد و از جمله موجودات موذی جهنّم و حتّی خود بهشت و جهنّم نیز از تکلیف بری هستند.

2ـ همچنین اگر چه حوریان و خادمان بهشت و موجودات موذی جهنّم ، در مقام تعریف و توصیف ، مثل موجودات مستقلّ تعریف و توصیف می شوند ولی در حقیقت وجود استقلالی نداشته و معلول خود اهل بهشت و اهل جهنّم هستند. یعنی این موجودات چیزی نیستند جز ظهور اعتقادات ، خلقیّات و اعمال خود مردم. کما اینکه دیگر نعمات و عذابها همچون میوه ها و نوشیدنی ها و آتش و مس مذاب و ... نیز چیزی جز ظهور اعتقادات ، خلقیّات و اعمال خود انسان نیست. خداوند متعال می فرماید: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ . ـ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ . ـــــــ  پس هر كس هموزن ذرّه‏اى كار خير انجام دهد آن را مى‏بيند و هر كس هموزن ذرّه‏اى كار بد كرده آن را مى‏بيند. (الزلزلة:7 ، 8) همچنین فرمود: فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتي‏ وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرينَ ـــــ پس خود را نگه دارید از آن آتشی که هیزم و آتش گیره ی آن مردم هستند و سنگها که برای کافران آماده شده است.(البقرة:24) و فرمود: إ إِنَّ الَّذينَ يَأْكُلُونَ أَمْوالَ الْيَتامى‏ ظُلْماً إِنَّما يَأْكُلُونَ في‏ بُطُونِهِمْ ناراً وَ سَيَصْلَوْنَ سَعيرا. ــــــ  كسانى كه اموال يتيمان را به ظلم و ستم مى‏خورند، (در حقيقت،) تنها آتش مى‏خورند؛ و به زودى در شعله‏هاى آتش(دوزخ) مى‏سوزند. (النساء :10)

همچنین در روایت است که مومن را چون در قبر قرار دهند نماز و زکات و روزه و حجّ و عمره و نیکی و ولایت و صبر او برایش مجسّم شده به هنگام سوال قبر از او حمایت می کنند. (ر.ک: مستدرك‏الوسائل ج : 3 ص : 89)