پرسش:سلام.فرموديد: هر چيزي كه فعل ما يا نتيجه ي فعل ما نيست، ما نسبت به آن نه مختاريم و نه مجبور-حركت قلب ما فعل قلب است لذا ما نسبت به آن، نه مختاريم و نه مجبور-آيا ما در حركت قلب مجبور نيستيم؟آيا در انتخاب خانواده،ژنتيك،حضور در دنيا مجبور نيستيم؟خوشبينانه اين است كه ما در فيض وجود مجبوريم!لطفا كمي بيشتر توضيح بدهيد نه مجبوريم نه مختار يعني چه؟

 

پاسخ:

عدد چهار چه رنگي است؟ آبي يا قرمز يا ... ؟

رنگ زرد زوج است يا فرد؟

محبّت، مربّع است يا مثلث است يا دايره است يا ... ؟

درخت، كور است يا بينا؟

روشن است؛ عدد چهار، نه آبي است نه قرمز است نه ... . بلكه رنگي است و نه بي رنگ. عدد اصلاً متّصف به رنگ يا بي رنگي نمي شود. رنگ زرد هم نه زوج است نه فرد؛ بلكه اصلاً رنگ متّصف به زوج و فرد نمي شود. محبّت نيز متّصف به شكل نمي شود. درخت هم نه كور است نه بينا؛ كور آن موجودي را گويند كه شأنيّت چشم داشتن را دارد ولي چشم ندارد.

جبر و اختيار نيز از اوصاف فعل فرد هستند؛ نه از اوصاف غير فعل و نه از اوصاف فعل فردي ديگر. لذا من نسبت ژنتيك خودم يا نسبت به تولّد خودم و امثال اينها نه مختارم نه مجبور. چون اينها فعل من نيستند تا من نسبت به آنها مختار يا مجبور باشم.