(5/100173094)

پرسش: فطرت ثاني يا ثالث ، صرفا ايجاد سؤال مي كند يا در ورطه ي عمل هم دخالت دارد ؟ در حد گرايش مي ماند؟ - فردي كه به اصطلاح فطرت ثاني اش فعال شده ، اين فعاليت در قلمرو ذهن و فكر (مقدمه اي لازم براي عمل و فعليت) هست يا فراتر از فكر پا نهاده ؟

 

پاسخ:

فطرت ثاني يعني حقيقت جويي به سبك فلسفي. وقتي فطرت ثاني فعّال مي شود، شخص حالت آن كودكي را دارد كه دائماً در فكر شناختن محيط اطراف خود است. حتماً ديده ايد كه كودكان وقتي تازه شروع مي كنند به چهار دست و پا راه رفتن چه ولعي دارند براي آزمودن اشياء؛ يعني هر چه را ببينند مي روند سراغش و با دست و چشم و دهان، امتحانش مي كنند. وقتي زبان باز كردند، بيشترين كلماتي كه به مي برند اين كلمات است: « اين چيه؟» ، « اون چيه؟» اين همان فطرت اوّل است. بعد از مدّتي شخص به يك حالت ثبات يا بهتر است بگويم سكون و ركود مي رسد. امّا در برخي ها، اين پرسشگري ادامه مي يابد و شخص در سطحي بالاتر مي خواهد هستي را بشناسد. در اين حالت نيز شخص، همان رفتار كودكان را دارد لكن، در سطحي برتر. اين همان فطرت ثاني است. اين سير نيز در برخي ها به سكون مي رسد، ولي در برخي ها مرحله ي سومي هم وجود دارد كه در آن مرحله، طالب حقايق عرفاني مي شوند. اين همان فطرت ثالث است.

هر كدام از اين فطرتها، هم سوال طرح مي كنند هم گرايش توليد مي كنند. لذا وقتي فطرت ثاني شكوفا شد، اخلاق و رفتار شخص نيز دگرگون مي شود. موقع ظهور فطرت سوم نيز باز شخص از حيث رفتاري متحوّل مي شود. يعني تحوّل در حوزه ي انديشه و پندار، تحوّل در حوزه ي انگيزه و كردار را در پي دارد.