(92/100113105)-   

پرسش:هدف والاي آفرينش انسان چيست؟ اگر كتابي در اين رابطه سراغ داريد، لطفاً مطرح كنيد تا بخوانم؟

پاسخ:

1ـ اهداف میانی فراوانی برای انسان معیّن شده که عمده ی آنها ورود به بهشت می باشد ؛ امّا هدف نهایی رسیدن به مقام عبودیّت می باشد ؛ لذا خداوند متعال فرمود: « وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ  ـــــ و من جنّ و انس را نيافريدم جز براى اينكه عبادتم كنند»(الذاريات:56) ؛ همچنین آنجا که خواست رسول الله (ص) را با عظمت و اکرام تمام یاد نماید فرمود: « سُبْحانَ الَّذي أَسْرى‏ بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ ـــــــ پاك و منزّه است خدايى كه بنده‏اش را در يك شب ، از مسجد الحرام به مسجد الاقصى ، كه گرداگردش را پربركت ساخته‏ايم ، برد، تا برخى از آيات خود را به او نشان دهيم؛ چرا كه او شنوا و بيناست‏»(الإسراء:1) و فرمود: « الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذي أَنْزَلَ عَلى‏ عَبْدِهِ الْكِتابَ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً  ــــــ حمد مخصوص خدايى است كه اين كتاب را بر بنده اش نازل كرد، و هيچ گونه كژى در آن قرار نداد» (الكهف:1).

درباره ی دیگر انبیاء (ع) نیز خداوند متعال هر گاه قصد تکریم دارد ، آنها با عنوان عبد یاد می کند.

« ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا  ـــــ (اين) يادى است از رحمت پروردگار تو نسبت به بنده‏اش زكريا » (مريم:2)

« اصْبِرْ عَلى‏ ما يَقُولُونَ وَ اذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ  ــــــ در برابر آنچه مى‏گويند شكيبا باش، و به خاطر بياور بنده ی ما داوود صاحب قدرت را، كه بسيار توبه‏كننده بود! » (ص:17)

« وَ اذْكُرْ عَبْدَنا أَيُّوبَ إِذْ نادى‏ رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطانُ بِنُصْبٍ وَ عَذاب‏ ـــــــ  و به خاطر بياور بنده ی ما ايّوب را، هنگامى كه پروردگارش را خواند(و گفت: پروردگارا!) شيطان مرا به رنج و عذاب افكنده است. » (ص:41)

« وَ اذْكُرْ عِبادَنا إِبْراهيمَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدي وَ الْأَبْصار ـــــ  و به خاطر بياور بندگان ما ابراهيم و اسحاق و يعقوب را، صاحبان دستها(ى نيرومند) و چشمها(ى بينا)! » (ص:45)

2ـ امّا مراد از عبودیّت و بندگی ، صرفاً به جا آوردن عبادتهای شرعی نیست ؛ بلکه مقصود رسیدن به درجه ای از معرفت و خلوص قلبی است که در آن مرتبه ، شخص هیچ اعتباری برای خود و دیگر مخلوقات قائل نیست و جز خدا هیچ نمی بیند و همه ی موجودات و از جمله خود را بند به اراده ی خدا می یابد ؛ لذا بنده ی خدا (بند شده به خدا) نامیده می شود. در این رتبه است که بنده ی خدا مظهر اسماء الله می شود و اسماء الهی در وجود او ظاهر می گردند ؛ لذا خلیفة الله و نماینده ی خدا ( نمایان کننده ی خدا) می گردد ؛ چون تمام وجودش خدا را می نمایاند.

برای مطالعه بیشتر رجوع بفرمایید به به منابع زیر:

ــ فلسفه خلقت انسان، عبدالله نصرى ، كانون انديشه جوان

ــ فلسفه حيات انسان ، محمد على سادات ، انتشارات قدس

ــ صورت و سيرت انسان در قرآن ، آیة الله جوادى آملى