(173/100142093)

پرسش: تنها مطالعه باعث کسب شناخت، نخواهد شد، بلکه امکان دارد، شما را به سوی کسب شناخت سوق دهد. شما در مطالعه به جوابهایی بر میخورید. خواندن جوابهایی که، سؤالهای آنها، در شما وجود نداشته، شما را به شناخت نخواهد رساند، شما تنها تئوری وار با شناخت نویسنده آشنا شده اید. اما اگر در مطالعه به جواب سؤالهای خود، که از قبل داشته اید برسید، باز هم شناخت واقعی از آن نویسنده خواهد بود. در سطحی بالاتر نویسنده میکوشد، در شما سؤال ایجاد کند. تنها خواننده با رسیدن به جواب توسط خود، میتواند به شناختی دست پیدا کند.((نویسنده واقعی شما را وادار به اندیشیدن میکند)). انسان بی اندیشه، به شناخت واقعی نخواهد رسید. اندیشمند، سؤال و جواب را خود میابد. (احسان هاشمی)

 

پاسخ:

1ـ بدون مطالعه شما موضوع چندانی برای اندیشیدن نخواهید داشت. شما به تمام موضوعاتی که ارزش اندیشیدن دارند عالم نیستید؛ و بدون مطالعه ممکن است هیچگاه از این موضوعات مطّلع هم نشوید. لذا کمترین فایده ی مطالعه آن است که از موضوعات ارزشمند موجود مطّلع می شوید.

2ـ مطالعه یعنی دیدن نحوه ی اندیشه ی دیگری. مهمّ نیست که شما حاصل اندیشه ی نویسنده را قبول می کنید یا نه، مهمّ آن است که می فهمید دیگران چگونه می اندیشند. اگر اندیشه ی شما درست است و اندیشه ی نویسنده غلط، شما در اندیشه ی خود راسختر می شوید؛ و اگر اندیشه ی شما غلط است و اندیشه ی او درست، اندیشه ی خود را اصلاح می کنید.

3ـ همه ی نویسندگان یکسان نیستند. برخی نویسندگان، فقط مطلب را منتقل می کنند؛ برخی دیگر، افزون بر انتقال مطلب، سوال جدید نیز ایجاد می کنند؛ بعضی دیگر، افزون بر دو امر پیشین، خواننده را با انواع اندیشه ها و انواع نحوه های اندیشیدن نیز آشنا می سازند. گروه چهارم نویسندگانی هستند که افزون بر سه امر سابق، خواننده را عملاً با خود همراه می نمایند؛ به نحوی که خواننده همزمان با خواندن، همراه نویسنده تفکّر هم می کند. این قبیل نویسندگان بسیار اندکند؛ که شهید مطهری از مصادیق بارز این گونه نویسندگان می باشد. لذا شما در آثار شهید مطهری، هم موضوعات و مطالب نو می یابد، هم با سوالات تازه ای مواجه می شوید، هم با مکاتب فکری گوناگون آشنایی حاصل می کنید، هم نقد افکار را فرامی گیرید، هم شیوه ی منطقی فکر کردن و منطقی نقد نمودن می آموزید. وجود این ویژگی های ارزشمند در آثار این شهید راه اندیشه بود که باعث شد امام راحل(ره) در مورد آثار ایشان بفرمایید: « آثار قلم و زبان او بی استثناء آموزنده و روانبخش است و مواعظ و نصایح او که از قلبی سرشار از ایمان و عقیدت نشأت می گرفت، برای عارف و عامی سودمند و فرحزاست.» و فرمودند: « آثاری که از او هست، بی استثنا همه ی آثارش خوب است و من کس دیگری را سراغ ندارم که بتوانم بگویم بی استثنا آثارش خوب است. ایشان بی استثنا آثارش خوب است، انسان ساز است. »