(1/100128833)- 

پرسش:ميشه با دلايل اثبات وجود ذهني ثابت کرد که ماهيت ذهني همان ماهيت خارجي است يا نه؟ به اين سوال با دليل جواب بديد بعد اگه نميشه پس چرا در مقابل قول به شبح قرار گرفته؟ اين رو هم کامل توضيح بديد.

پاسخ:

اساساً وجود ذهنی یعنی حضور خود ماهیّت به عینها در ذهن. این مدّعای نظریّه وجود ذهنی است که دلائل و براهین این مساله می خواهند همین معنا را اثبات نمایند. در این که ماهیّاتی در ذهن ما وجود دارند شکّی نیست ؛ چون ما وجود این ماهیّت را به علم حضوری ادراک می کنیم. در این هم که در عالم خارج ماهیّاتی وجود دارند شکّی نیست ؛ چون انکار امر موجب سفسطه می شود. حال سوال این است که آیا ماهیّت موجود در ذهن عیناً همان ماهیّت خارجی است یا با آن عینیّت ندارد؟ نظریّه وجود ذهنی می گوید: ماهیّت ذهنی همان ماهیّت خارجی است ؛ و این همان ادّعایی است که براهین اثبات وجود ذهنی می خواهند آن را اثبات نمایند.

پس توجّه شود که صور ذهنی را به خودی خود وجود ذهنی نمی گویند ؛ بلکه آنها را موجود فی الذّهن می نامند. این موجود فی الذهن را وقتی وجود ذهنی می نامند که آن را ناظر به خارج و عین خارج بدانیم.

امّا قول به شبح در مقابل نظریّه وجود هنی است ؛ چون قائل است که: ماهیّت ذهنی غیر از ماهیّت خارجی می باشد و تنها شباهتی با آن دارد ؛ مانند تصویر اسب که اسب نیست بلکه تصویر اسب می باشد. امّا این سخن باطل است ؛ چون لازمه این سخن آن است که علم به واقع غیر ممکن باشد ؛ و این یعنی سفسطه.