(2/100126959)- 

پرسشمكاشفه چيست؟

پاسخ:
مکاشفه یعنی کشف نمودن و یافتن. امّا در اصطلاح عرفا عبارت است از باز شدن چشم حقیقت بین عارف به نحوی که بتواند بدون حسّ و تعقّل و تفکّر ، حقایق و معانی غیبی را ادراک نماید.

«
كاشانى گويند: نفس در اثر اتصال به نفوس فلكى نقوشى در وى مرتسم مي گردد و به حوادث آينده علم پيدا مي كند و اين معنى هم در عالم خواب دست مي دهد و هم در بيدارى. آنچه در خواب باشد رؤياى صادقه و آنچه در بيدارى باشد مكاشفه و آنچه بين نوم و يقظه (خواب و بیداری) دست دهد خلسه گويند ؛ و اين نقوش اگر در عالم خواب منقش گردد اگر معلول امور مزاجى و مادّى باشد نه بواسطه اقتباس از مبادى عاليه آن را اضغاث احلام نامند ؛ و آنچه از مبادى عاليه باشد كشف و شهود گويند » (فرهنگ معارف اسلامى، ج‏2، ص: 928)

«
مكاشفه و مشاهده از لحاظ معنى متقاربند با اين تفاوت كه كشف اتم از شهودست. بعضى گويند: مكاشفت عبارت از تفرّد روح است بمطالعه مغيبات در حال تجرد او از غواشى بدن. (از مصباح الهدايه ص 134- لمع ص 35)بعضى گويند: مكاشفت عبارت از حضور دل در شواهد مشاهداتست و علامت مكاشفه دوام تحير در كنه عظمت خداوند است. در محاضره عارف در افعال متفكر بود و در مكاشفه در جلال. بعضى گويند: مكاشفه شهود تجلى صفات است.(از مصباح الهدايه ص 100). در شرح حكمة الاشراق است كه مكاشفه ظهور شى‏ء است براى قلب به استيلاء ذكر آن بدون بقاء ريب و يا حصول امر عقلى است به الهام بطور «دفعة واحدة» بدون فكر و طلب يا بين خواب و بيدارى و يا ارتفاع حجاب است تا آنكه واضح شود احوالات جلى در امور متعلق به آخرت. بعضى گويند: مكاشفت عبارت از حصول علم است براى نفس بفكر يا حدس و يا سانحه خاص. بعضى گويند: مكاشفت عبارت از بلوغ بما ورا حجاب است وجودا. و گفته شده است كه: مكاشفت اطلاع يكى از متحابين متصافين است صاحبش را بر باطن و سرّ و امر خود. (از شرح منازل ص 195) و گفته شده است كه: ثمره علم وراثت مكاشفت است كه به اشارت آيد نه به عبارت. » (فرهنگ معارف اسلامى، ج‏3، ص: 1903)