(2/100134742)- 

پرسشبراي يك جواني با گرايش اعتقادي و ديني كه در عرصه هاي فرهنگي فعاليت مي كند چه كتاب هايي و چه سير مطالعاتي در زمينه هاي اعتقادي، تربيتي، اخلاقي، فلسفي، فكري، فرهنگي، مديريت فرهنگي و جهت مربي گري تربيتي پيشنهاد مي كنيد.

پاسخ:

بهترین سیر  مطالعاتی برای چنین فردی این است که مجموعه آثار شهید مطهری را از ابتدا تا انتها مطالعه فرماید. البته با ترتیبی که ذیلاً گفته می شود.

مجموعه آثار شهید مطهری بیست و هفت جلد می باشد که هر جلدی نیز معمولاً حاوی چندین کتاب با موضوع واحد یا مرتبط می باشند. چهار جلد نخست آن، اعتقادی است، که نخست آن باید بعد از سه جلد دیگر خوانده شود. چرا که مقداری سنگینتر می باشد.

از جلد پنجم تا سیزدهم ، مباحث فلسفی اند. لذا باید بعد از دیگر مجلدات مورد مطالعه قرار گیرند.

از جلد 14 تا 27 نیز موضوعات متنوّع اخلاقی ، فرهنگی ، اجتماعی ، سیاسی ، تاریخی و ... هستند.

جلد 26 و 27 این مجموعه ، تفسیر قرآن است که قبلاً با عنوان « آشنایی با قرآن» به چاپ رسیده بود.

برای ورود به چنین مطالعه ی گسترده ای لازم است که برنامه ای منسجم ، منطقی و طولانی مدّت ریخته شود. مثلاً شخص می تواند روزی یک ساعت برای این امر اختصاص دهد ؛ و بهتر است که ساعت مشخّصی را برای خود مقرر نموده و خود را ملزم به رعایت آن کند؛ و با خدای خود عهد کند که اگر خلف وعده نمود ، صدقه ی گرانی را پرداخت کند. چرا که نفس آدمی معمولاً از امر مطالعه گریزان است. زمان یک ساعت را می توان به مرور افزایش داد. چرا که شخص با پیش روی در مطالعه قدرت فهم و هضمش نیز افزایش می یابد.

سیر مطالعات تکمیلی:

شهید مطهری در زمان خود، از جامعترین افراد بوده و کتب او نیز نمایانگر این جامعیّت می باشند. امّا بعد از ایشان مباحثی مطرح شده اند که لازم است آنها را در کتب دیگر اصحاب فکر جستجو نمایید. برای این منظور ، و البته بعد از مطالعه چند جلد از مجموعه آثار شهید مطهری ، می توانید از آثار آیة الله مصباح یزدی بهره ببرید. همچنین از آثار آیة الله جوادی آملی و حضرت امام راحل (ره).

 ویژگیهای آثار شهید مطهری :

1.شهید مطهری در اکثر علوم اسلامی تحصیلات عالیه داشته و در هر رشته ای از محضر اساتید مسلّم  آن رشته استفاده کرده بودند ؛ و متخصص مسلّم این علوم بوده اند.

2. ایشان افزون بر علوم اسلامی به مکاتب غربی نیز تسلط داشته اند ؛ و مرز مکاتب مختلف را به خوبی می دانستند ؛ لذا  هیچگاه بین مکتب اسلام و دیگر مکاتب  خلط نمی کردند؛ و دچار مغالطه التقاط نمی شدند.

3.در آثار ایشان از روش واقع گرایی همراه با کارکردگرایی مطلق استفاده شده است ؛ که بهترین و جامعترین شیوه ی تحقیق است .

4. هنر شهید مطهری در این بوده که توانسته است مطالب عمیق و تخصصی را به زبانی ساده و روان به مخاطب خود القاء نماید ؛ لذا آثار ایشان به همان اندازه که برای اساتید حوزه و دانشگاه قابل استفاده است برای دانشجویان و طلاب و حتی برای دبیرستانی ها هم  قابل استفاده است. قدرت روان نویسی و ساده نویسی ایشان به قدری زیاد بود که با آن مرتبه ی علمی بالا توانسته است برای کودکان نیز کتاب داستان راستان بنویسد ؛ که از طرف یونسکو به عنوان کتاب نمونه انتخاب شد.

5. یکی دیگر از امتیازات آثار ایشان گسترده بودن موضوعات آثار ایشان است ؛ ایشان در موضوعات گوناگون کلامی ، فلسفی ، فقهی ، قرآنی ، حدیثی ، ادبی ، عرفانی ، تاریخی ، حقوقی ، اقتصادی ، جامعه شناسی و ... سخن گفته اند و برای هر گروهی حرف دارند.

6. ویژگی دیگر ایشان این است که در نقل اقوال دیگر اندیشمندان ، امین است ؛ ایشان نظرات گوناگون را با انصاف تمام نقل می کنند و آنگاه با منطقی استوار به نقد و نظر می پردازند.

7. امّا بارزترین شاخصه ی آثار ایشان این است که در مخاطب، قدرت تحلیل و تشخیص ایجاد می کنند ؛ مطالعه ی منظم و برنامه ریزی شده ی آثار ایشان باعث می شود که شخص در وجود خود به یک هندسه و نظام فکری منسجم دست یابد. و خاصیّت این نظام منسجم  فکری این است که به شخص قدرت استنباط می دهد ؛ به نحوی که شخص خود را در برابر مسائل و شبهات جدید توانا و خودکفا می یابد ؛ و به راحتی می تواند مسائل را حل و شبهات را دفع کند.

لیست آثار شهید مطهری به صورت طبقه بندی شده بر اساس موضوع :

الف) بخش سيره معصومين و بزرگان ( شامل كتابهاى: 1- داستان راستان، 2- سيرى در سيره نبوى(ص)، 3- سيرى در سيره ائمّه اطهار عليهم السلام، 4- جاذبه و دافعه على‏عليه السلام، 5- حماسه حسينى، 6- سيرى در نهج البلاغه،7- پيامبر امّى(
ب) بخش گفتارها ( شامل كتابهاى 8- ده گفتار، 9- پانزده گفتار، 10- بيست گفتار، 11- حكمت‏ها و اندرزها(
پ) بخش انسان‏شناسى ( شامل كتابهاى 12- ولاءها و ولايت‏ها، 13- امدادهاى غيبى در زندگى بشر، 14- تكامل اجتماعى انسان، 15- نبرد حقّ و باطل، 16- فطرت(
ت) بخش اخلاقى تربيتى ( شامل كتابهاى 17- آزادى معنوى، 18- تعليم و تربيت در اسلام، 19- انسان كامل، 20- عرفان حافظ، 21- فلسفه اخلاق(
ث) بخش زنان (شامل كتابهاى 22- نظام حقوق زن در اسلام، 23- مسأله حجاب، 24- پاسخهاى استاد، 25- اخلاق جنسي(
ج) بخش سياسى اجتماعى (شامل كتابهاى 26- اسلام و نيازهاى زمان، 27- احياى تفكر اسلامى، 28- جهاد، 29- قيام و انقلاب مهدى‏عليه السلام، 30- پيرامون جمهورى اسلامى، 31- پيرامون انقلاب اسلامي(
چ) بخش تاريخ (شامل 32 كتابهاى - نهضتهاى اسلامى در صد ساله اخير، 33- خدمات متقابل اسلام و ايران، 34- فلسفه تاريخ(
ح (بخش جهان بينى (شامل 35-  شش جلد مقدمه‏اى بر جهان بينى اسلامى )
خ) بخش اصول عقايد (شامل كتابهاى  36- توحيد، 37- عدل الهى، 38- نبوت، 39- ختم نبوت، 40- خاتميت، 41- امامت و رهبرى، 42- انسان و سرنوشت، 43- معاد، 44- علل گرايش به ماديگري)
د) بخش تفسير (45- شامل دوره 14 جلدى آشنايى با قرآن)
ذ) بخش اقتصاد (شامل كتابهاى 46- مسأله ربا و بانك، 47- مسأله بيمه، 48- نظرى به نظام اقتصادى اسلام)
ر) بخش آشنايى با علوم اسلامی (شامل كليات 49- منطق و فلسفه، 50- فقه و اصول فقه، 51- كلام، عرفان و حكمت عملي)
ز) بخش فلسفه (شامل كتابهاى 52- مسأله شناخت 53- شرح منظومه، 54- مقالات فلسفى، 55- اصول فلسفه و روش رئاليسم ، 56- درسهاى اسفار ، 57- نقدى بر ماركسيسم  ،،)

جدول ترتيبى مطالعه كتب استاد شهيد مرتضى مطهرى‏ به ترتیب از آسان به مشکل ( جدول تفصیلی ).

توجّه:

این سیر مطالعاتی برای کسانی است که اوّلاً نمی خواهند همه ی مجموعه آثار ایشان را مطالعه کنند. ثانیاً زیربنای لازم برای فهم کتابهای سختتر ایشان را قبل از کتابهای آسانتر ایشان ندارند. لذا مطالعه را از آسان به مشکل آغاز می کنند. امّا آنها که قصد دارند تمام آثار ایشان را بخوانند و توان و استعداد لازم برای درک کتب نسبتاً مشکلتر را دارند، لازم نیست چنین سیری را در پیش بگیرند، بلکه می توانند با همان روشی که در صدر مطالب گفتیم ، وارد مطالعه شوند.


داستانِ راستان - حماسه حسينى‏(3 جلد) - گفتارهاى معنوى‏ - ده گفتار - پانزده گفتار، بيست گفتار - سيره نبوى - سيره ائمه اطهار - جاذبه و دافعه على‏(ع) - ولاءها و ولايت‏ها - خاتميت - ختم نبوت‏ - پيامبر امى - اسلام و مقتضيات زمان (جلد 2 و 1) - امدادهاى غيبى در زندگى بشر - توكل و رضا - گريز از ايمان و گريز از عمل - تكامل اجتماعى‏ انسان‏ - انسان كامل‏ ( جلد 2 و 1) - انسان‏شناسى‏ - تعليم و تربيت‏ در اسلام‏ - عرفان حافظ - حق و باطل - مسأله حجاب - پاسخ‏هاى استاد - نظام حقوق‏ زن در اسلام‏ - اخلاق جنسى در ايران و غرب‏ - نهضت‏هاى اسلامى‏ در صد ساله اخير - پيرامون جمهورى‏ اسلامى - پيرامون انقلاب‏ اسلامى‏ - خدمات متقابل اسلام و ايران‏ - سيرى در نهج البلاغه‏ - جهاد - آشنايى با قرآن  - مسأله شناخت - شناخت در قرآن - فطرت - فلسفه اخلاق - انسان و سرنوشت - عدل الهى - علل گرايش به ماديگرى‏ - آشنايى با علوم اسلامى ( هفت جلد )  - توحيد - نبوت - معاد - آشنايى با جهان بينى اسلامى (جلد 7 - 1) - قيام و انقلاب مهدى - نظام اقتصادى اسلام - ربا، بانك، بيمه - نقدى بر ماركسيسم‏ - فلسفه تاريخ‏، (جلد 4 - 1) - مقالات فلسفى‏( جلد 3 - 1) - تعارضات منطقى - اصول فلسفه و روش رئاليسم (جلد 5 - 1) - مختصر شرح‏ منظومه (جلد 2 – 1)   - مبسوط شرح‏ منظومه (جلد 4 - 1)  - درسهای اسفار‏   - الهيات شفاء .

جدول ترتيبى مطالعه كتب استاد شهيد مرتضى مطهرى‏ به ترتیب از آسان به مشکل ( جدول اجمالی ).

حماسه حسينى - گفتارهاى معنوى‏ - ده گفتار - پانزده گفتار - بيست گفتار - سيره نبوى - سيره ائمه اطهار - جاذبه و دافعه على‏(ع) - خاتميت - ختم نبوت - اسلام و مقتضيات زمان - انسان كامل - مسأله حجاب - پاسخ‏هاى استاد - نهضت‏هاى اسلامى‏ در صد ساله اخير - پيرامون جمهورى‏ اسلامى - پيرامون انقلاب‏ اسلامى - خدمات متقابل اسلام و ايران - سيرى در نهج البلاغه – فطرت - انسان و سرنوشت - عدل الهى - آشنايى با جهان بينى اسلامى (جلد 7 - 1) – توحيد – نبوت – معاد - آشنايى با علوم اسلامى