مقاله : اسلام شناسی – علم دینی و هنر دینی (فرش اسلامی)

مقاله : اسلام شناسی – علم دینی و هنر دینی (فرش اسلامی)

پرسش:

سلام. آيا قالي ايراني، يك كالا و محصول اسلامي محسوب ميشود؟ آيا صنعت قالي بافي، يك صنعت اسلامي ست؟ تطهير و شستن و جابجايي قالي، نسبت به ديگر زيرأندازها، زحمت بيشتري دارد! جناب استاد ايماني پاسخ بفرمايند. با تشكر. الله ياورتان باد

پاسخ در ادامه:

پاسخ:

با عرض سلام.

◄۱ـ قالي، قبل از اسلام نيز در ايران وجود داشته. قديمي ترين قالي يافت شده، يك قالي ايراني است معروف به فرش پازيريك، كه در سال ۱۳۲۸ هجري توسط سرگي رودنكو، باستان‌شناس روس در دره پازيريك در كنار اشياء باستاني ديگري در گور يخ‌زدهٔ يكي از فرمانروايان سكايي كشف شد.

قالي پازيريك يك قالي پشمي با رنگهاي زنده‌است. اين فرش چهارگوش تقريباً مربع بوده و ابعاد آن ۱٫۹۸ در ۱٫۸۹ متر است. نقش‌هايي كه در آن ديده مي‌شود شامل تصوير سواركاران، آهوهاي در حال چرا كردن و جانوران افسانه‌اي با سر عقاب و بدن شير است و حاشيه‌اي گل‌دار دارد. سرگي رودنكو پس از بررسي ساختار فرش و نگاره‌هاي آن متوجه شباهت زياد نقش‌مايه‌هاي اين فرش با نقش برجسته‌هاي تخت جمشيد شد. بيشتر پژوهشگران اين قالي را از دست‌بافت‌هاي پارت‌ها و يا مادها مي‌دانند.

نتايج آزمايش راديواكتيو، قدمت گورهاي دره پازيريك را تا سده‌هاي پنجم و چهارم پيش از ميلاد نشان داده‌است. دره پازيريك دره‌اي كوچك در شمال كوهستان آلتايي (در جنوب سيبري مركزي و در ۷۹ كيلومتري مرز مغولستان) است.

ساختيار كلّي اين فرش، شباهت زيادي به ساختار كلّي فرشهاي امروزي ما ايرانيان دارد؛ يعني شكلي چهار گوش با يك متن مياني و چند حاشيه در اطراف، كه در اين چند حاشيه، تصاويري مدام تكرار مي شوند. حاشيه بندي اين فرض باستاني بسيار بسيار شبيه به حاشيه بندي فرشهاي امروزي ايران دارد. پس فرشبافي يك هنر برآمده از اسلام نيست.

 

◄۲ـ شكّي نيست كه در نقش برخي از قالي ها، سعي شده است معارف اسلامي گنجانده شود؛ مثل پيدايش كثرت از وحدت؛ به اين صورت كه از يك نقطه ي مياني، نقشها شروع به زياد شدن مي كنند.

◄۳ـ استفاده از پشم هم مطابق با توصيه ي اسلام است.

◄۴ـ رفع نجاست از قالي هم كار شاقّي نيست، البته اگر كسي وسواسي نباشد. ضمناً به صرف اينكه رفع رنجاست از چيزي سخت است، نمي توان آن را پديده اي غير اسلامي يا ضدّ اسلامي دانست.

◄۵ـ اسلام در مورد رنگ فرش هم حرف براي گفتن دارد. طبق روايات، استفاده از رنگ قرمز براي زير انداز، مناسب نيست. متأسفانه متن اصلي اغلب فرشهاي ايراني هم سرخ رنگ است.

◄۶ـ طرح برخي فرشها هم با تعاليم اسلامي منافات دارد. اسلام مخالف استفاده از شكل حيوان در فرش و پرده و امثال اينهاست؛ امّا با گل و گياه مخالفتي ندارد؛ لكن زير اندازي كه براي نماز استفاده مي شود بهتر است ساده باشد تا حواسّ را پرت نكند. حتّي در ساختمان مساجد هم اين همه نقش و نگار، مخالف تعاليم ديني است. محلّ نماز بايد عاري از امور مشغول كننده ي ذهن باشد.

 

آمار این صفحه: بازدید امروز:۱ بازدید کل: ۷۴

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *